Książka sensoryczna to coś więcej niż zwyczajna bajka dla najmłodszych. Od pierwszych chwil otwiera przed dzieckiem świat dotyku, dźwięku i ruchu w taki sposób, że zwykłe czytanie zamienia się w fascynującą przygodę. Rodzice, nauczyciele i opiekunowie coraz częściej szukają rozwiązań, które pozwalają dzieciom uczyć się za pomocą wszystkich zmysłów – i właśnie dlatego książki sensoryczne dla dzieci zyskują dziś tak dużą popularność.
Po co są książki sensoryczne?
Książki sensoryczne pobudzają rozwój zmysłów: dotyku, wzroku, słuchu, a czasem nawet węchu. Można je porównać do miniaturowych laboratoriów, gdzie podczas przewracania stron maluch odkrywa nowe faktury, kolory i dźwięki. W efekcie każde spotkanie z taką książką to trochę jak zabawa edukacyjna i terapia sensoryczna jednocześnie. W praktyce pozwala to wyciszyć dziecko, wspierać motorykę małą i zachęcać do samodzielności oraz pierwszych prób czytania. Pewnie brzmi prosto – a jednak nie każda książka sensoryczna spełni oczekiwania. O tym za chwilę.
Co wyróżnia książki sensoryczne dla dzieci?
Unikalność książek sensorycznych tkwi w ich strukturze. Najczęściej mają miękkie, materiałowe strony, wszyte metki, wypukłe elementy czy okienka z różnymi fakturami. Często pojawiają się też dźwięki – szeleszczące folie lub piszczałki. Te elementy nie tylko przyciągają uwagę, lecz także aktywnie wspierają rozwój poznawczy. Dziecko uczy się spostrzegawczości i cierpliwości w rozwiązywaniu małych „zadań”. Czasem książki sensoryczne są tworzone ręcznie – wtedy każdy egzemplarz jest naprawdę wyjątkowy.
Dla kogo jest książka sensoryczna?
Największą grupą są niemowlęta i dzieci do lat trzech. Ale starsze dzieci także chętnie sięgają po bajki sensoryczne dla dzieci, szczególnie jeśli pojawiają się w nich ciekawe zagadki lub elementy manipulacyjne. Książki tego typu bywają też używane przez terapeutów pracujących z dziećmi z zaburzeniami integracji sensorycznej. Są więc świetnym wsparciem zarówno do nauki w domu, jak i w przedszkolu.
Książki sensoryczne: jak wybrać najlepszą?
Na rynku znajdziesz bardzo różne książki dla dzieci sensoryczne. Warto zwrócić uwagę na kilka kryteriów:
- Bezpieczeństwo materiałów – sprawdź atesty i brak małych elementów.
- Wiek dziecka – dedykowane serie dla maluchów i starszaków.
- Tematyka – znane bajki sensoryczne dla dzieci, książki edukacyjne lub z elementami logopedycznymi.
- Jakość wykonania – ręcznie szyte książki sensoryczne zwykle mają wyższą trwałość.
Nie zapomnij też o opiniach innych rodziców. Często to najlepsze źródło inspiracji.
Przykłady książek sensorycznych dla dzieci
Z doświadczenia własnego – moja córka miała ulubioną książkę sensoryczną z kotkiem, która szeleszczała i miała wydłużone ogonki do chwytania. Znam dzieci, które potrafiły godzinami przewracać strony książek „touch and feel” ze zwierzątkami. W polskich księgarniach popularne są m.in. książki z serii „Dotykam, poznaję” czy „Akademia Mądrego Dziecka. Pierwsze bajeczki sensoryczne”.
Ekspert radzi: Jak wspierać czytelnictwo z pomocą książki sensorycznej?
Daj dziecku czas na eksplorowanie książki w swoim tempie. Zachęcaj do opowiadania, co czuje, widzi, słyszy. Jeśli temat Cię zaciekawił, możesz zerknąć na inne porady dotyczące wyboru tytułów w artykule Książki dla dzieci – jak wybrać wartościowe tytuły na każdą okazję?.
Ewolucyjny szlak: Jak powstały książki sensoryczne?
Na początku książki dla dzieci były tylko obrazkowe lub krótkie. Z czasem ilustratorzy i wydawcy zaczęli eksperymentować z fakturami, dźwiękami czy ruchomymi elementami. Pierwsze książki sensoryczne były prostymi zabawkami edukacyjnymi, ale szybko podbiły serca rodziców. Ich forma dynamicznie się rozwija. Dziś możemy wybierać spośród wielu wariantów – od książek tkanych ręcznie, po rozbudowane bajki sensoryczne dla dzieci z elementami logopedycznymi i dźwiękiem, o czym przekonasz się także w sekcji Książki 3D dla dzieci – dlaczego warto sięgnąć po rozkładane bajki i przestrzenne opowieści?.
Książka sensoryczna i co dalej? Czy warto po nią sięgać?
Moim zdaniem, to jedna z najlepszych inwestycji w rozwój dziecka. Oprócz stymulacji zmysłów, taka książka wzmacnia więź rodzica z maluchem. Dzieci po kilku tygodniach często same wybierają swoje ulubione pozycje do powtarzania i odkrywania. Czasami jednak trzeba przetestować kilka różnych tytułów, żeby znaleźć ten najlepszy.
Chcesz wiedzieć, co jeszcze sprawdzi się w domowej biblioteczce? Zajrzyj do przewodnika o półkach na książki dla dzieci oraz poradnika o bajkach do czytania dla dzieci. Czekają tam praktyczne inspiracje – i może kilka podpowiedzi, które akurat Ci się przydadzą.